Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

Ἡ αἰδώς

Ἡ κατανόησις τῆς αἰδοῦς εἶναι συστατικό ἰδιαίτερης σημασίας στήν διαμόρφωσι τοῦ χαρακτῆρος τῶν πολιτῶν στήν βάσι τῆς ἀρετῆς. Ἡ ἀρετή εἶναι δυνατή μόνον ἐάν ἡ αἴσθησις τῆς ντροπῆς ἀποτρέπει τήν πραγματοποίησιν κάποιας ἐπαίσχυντης πράξεως. Ὁ Ἀριστοτέλης σημειώνει ὅτι ἡ αἴσθησις τῆς ντροπῆς εἶναι “ἡ πρόβλεψις τῆς ἀνυποληψίας στήν ὁποῖα θά περιέλθει στό μέλλον ἐκεῖνος πού πιθανῶς προβεῖ σέ κάποια ἐπαίσχυντη πράξι ἀλλά δέν τήν ἔχει ἀκόμη πραγματοποιήσει”. Κατά συνέπεια ἡ αἴσθησις τῆς ντροπῆς ὑφίσταται προτοῦ πραγματοποιηθεῖ ἡ ἐπαίσχυντος πράξις. Ἐπιπροσθέτως θά πρέπει νά γίνει κατανοητό ὅτι ἡ ντροπή δέν διδάσκει κάποιον πώς οἱ πράξεις του εἶναι λανθασμένες ἀλλά θά πρέπει νά ἔχει πρίν τήν πραγματοποίησί τους ἀναγνωρίσει ὅτι εἶναι λανθασμένες προκειμένου νά αἰσθανθεῖ ντροπή. Ὁ Ἀριστοτέλης λοιπόν διδάσκει πώς γιά τόν ἐνάρετο χαρακτῆρα ἡ αἰδώς εἶναι ἀπαραιτήτως παροῦσα ἐκ τῶν προτέρων καθώς ὁ ένάρετος γνωρίζει πολύ καλά τί εἶναι ὅμορφο καί περιφρονεῖ τό ἐπαίσχυντο.

Ἡ αἰδώς κατά συνέπεια εἶναι ἡ κατευθυντήριος δύναμις ἐναρέτων πράξεων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν καί ἐπιθυμοῦν τό ὅμορφο ἀλλά δέν κατέχουν ἀκόμα τόν χαρακτῆρα γιά νά εἶναι πραγματικά ἐνάρετοι. Ἐντούτοις, προκειμένου ἡ αἰδώς νά παραγάγει ἀρετή, θά πρέπει νά λειτουργεῖ ὡς ὁδηγός μεμονωμένων πράξεων μέ τρόπο πού θά παράγει ἀληθινά ἐνάρετο χαρακτῆρα. Ἐνῶ εἶναι δυνατόν κάποιος ὑπακούοντας στήν αἴσθησι τῆς αἰδοῦς νά ἐνεργεῖ ὅπως θά ἔκανε ἕνα ἐνάρετο ἄτομο, αὐτό δέν σημαίνει ὅτι αὐτό τό ἄτομο εἶναι ἀπαραιτήτως πραγματικά ἐνάρετο. Ἡ συνήθεια νά ἐνεργοῦμε σέ ἀντίθεσι πρός τίς ἐπιθυμίες καί τίς κλίσεις μας δέν εἶναι ἀρκετή γιά νά χαρακτηριστοῦμε ἐνάρετοι. Ὁ Άριστοτέλης ὑποστηρίζει πώς γιά νά ἐνεργήσει κάποιος ἀληθινά ἐναρέτως, θά πρέπει νά ἐνεργήσει μέσω ἐνάρετου χαρακτῆρος. Γνωρίζοντας πώς ἡ αἰδώς δέν εἶναι ἀπό μόνη της ἀρετή, καθίσταται κατανοητό πώς ἡ αἰδώς μπορεῖ καθοδηγώντας μεμονωμένες πράξεις νά ἐξασφαλίσει ὅτι κάθε ἐνέργεια πραγματοποιεῖται μέ τόν ἴδιο τρόπο πού θά τήν πραγματοποιοῦσε ἕνα συνετό ἤ ἐνάρετο ἄτομο. Αὐτό διαμορφώνει τόν χαρακτῆρα τοῦ ἀτόμου τό ὁποῖο εἶναι πραγματικά ἐνάρετο καί δέν ἐμφανίζεται ἁπλῶς ὡς ἐνάρετο. Ἡ συνηδειτοποίησις τῆς αἰδοῦς ὡς προβλέψεως τῆς ἀνυποληψίας καί ὄχι ὡς ἀποτελέσματος κάποιας ἐπαίσχυντης πράξεως εἶναι λοιπόν καθοριστική γιά τήν διαμόρφωσι ἐνάρετου χαρακτῆρος.


Ἡ αἰδώς καί κατά συνέπειαν ἡ ἀρετή συνεισφέρουν στήν συνειδητοποίησι τῶν ἀνθρωπίνων ἀξιῶν, τῶν ἐλπίδων, τῶν στόχων καί τῶν ὀραμάτων μας ἀλλά καί τῆς δυστοπίας. Ἡ διαμόρφωσις ἐνάρετου χαρακτῆρος μᾶς καθιστᾶ συνδημιουργούς τοῦ μέλλοντος κόσμου καί μᾶς ἀπαλλάσει ἀπό τήν αἴσθησι πώς εἴμαστε ἁπλῶς παθητικοί θεατές καί θύματα ἑνός μέλλοντος πού ἔχει δημιουργηθεῖ ἀπό ἄλλους γιά λογαριασμό μας. Παγιδευμένοι μεταξύ μεμονωμένων ἀτομικῶν καί συλλογικῶν συμφερόντων ἡ αἰδώς μᾶς βοηθᾶ νά δίδουμε ἀπαντήσεις σέ ἕνα νέο σύνολο ἐρωτημάτων πού δημιουργεῖ ἡ ὑποτιθέμενη πρόοδος, καί νά παραμένουμε ἀνθρώπινοι σέ ἕναν κόσμο πού προμηνύεται ἀπάνθρωπος ἤ μετά-ἀνθρώπινος. Θά μᾶς βοηθήσει νά ἀποφύγουμε τόν ἐφιάλτη τοῦ κόσμου πού θά ἔχει κατακλυστεῖ ἀπό ὄντα πού ἀγνοοῦν τόν πόνο. Θά μᾶς σώσει ἀπό τήν ὀλίσθησι στήν αὐτάρεσκη πεποίθησι τῆς ἀναξιοκρατικῆς πλουτοκρατίας ὅτι οἱ πλούσιοι εἶναι πλούσιοι ἐπειδή ἐργάζονται περισσότερο ἀπό τούς φτωχούς καί ἡ οἰκονομική ἐπιτυχία τους εἶναι προϊόν τῆς ἀρετῆς τους. Ὅτι ,τι εἶναι νόμιμο εἶναι καί ἐνάρετο...



Σάββατο, 30 Σεπτεμβρίου 2017

Ταμεῖο δημοσιογράφων, μιά παλιά βρώμικη ἱστορία ... (μέ ἀφορμή ἕνα ἄρθρο τοῦ Θ. Τζήμερου)



Ἡ ἄποψη ὅτι τά ζητήματα τῆς οἰκονομίας πρέπει νά τά ρυθμίζει ἡ ἀγορά εἶναι ἡ κεντρική ἰδέα τοῦ λεγομένου «νεοφιλελευθερισμοῦ». Οἱ θιασῶτες του ἐπιμένουν πεισματικά - ἀνακατεύοντας ἰσολογισμούς, περιθώρια κέρδους, τίς θεωρίες τῆς « ἀνάπτυξης», τῆς ἐπιχειρηματικότητας καί τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων - νά ναρκώσουν καί νά ἀποσαθρώσουν τήν κοινωνία μέ ἕνα ἰδεολογικό ἀχταρμᾶ, πού συνοψίζεται στό ὅτι «ἐλευθερία, δικαιοσύνη καί δημοκρατία εἶναι νά βγάζεις λεφτά μέ ὅποιο τρόπο μπορεῖς». Ὅτι τά κοινωνικά ζητήματα τότε ἐξυπηρετοῦνται καλύτερα, ὅταν ὁ δημόσιος πλοῦτος ἐκχωρεῖται καί ἡ ἰδιωτική πρωτοβουλία ἔχει τόν πρωταρχικό ρόλο, ἀναθέτοντας στό κράτος ἕναν ρόλο διαχειριστῆ ἤ θυρωροῦ ἐκ περιτροπῆς.

Τά παραπάνω ὅμως ἰσχύουν ἐκτός Ἑλλάδος. Στή χώρα τῶν συνθημάτων, ὅσο καί νά βυσσοδομοῦν οἱ θιασῶτες τῆς παντοδυναμίας τῆς ἀγορᾶς, μέ ὅση ὑστερία καί νά ξελαρυγγιάζονται οἱ ἀντίπαλοί της,  τά πράγματα εἶναι ἀπελπιστικά ἁπλά. Στό μυαλό ὅλων ἀνεξαιρέτως, μενουμευρωπαίων ἤ ἐθνικά σκεπτομένων, ἀντί τό δημόσιο νά εἶναι κάτι πού ἀνήκει σέ ὅλους μαζί καί σέ κανέναν ξεχωριστά, γίνεται ἀντιληπτό σέ ὅλες τίς μορφές του ὡς ἕνα πρός κατάκτηση λάφυρο. Ὅλες οἱ ἰδεολογίες ὑποτάσσονται, ἐλλείψει πραγματικῆς διανόησης, σέ αὐτήν τήν ἱστορικά διαμορφωμένη νοοτροπία.

Δευτέρα, 24 Ιουλίου 2017

Πραιτωριανή διανόηση καί Τέχνη μᾶς χτυπᾶν' ἀλύπητα



τῆς Ξένιας Πολίτη ( ἀπό ἐδῶ)

Ἐκείνη τὴν ἐποχή, πλατεῖα ἦταν γεμάτη•  τραγουδοῦσε τὰ τραγούδια του, κόσμος ἔβγαινε, ἑνωνόταν, ἀνακάλυπτε τό ψεῦδος πίσω ἀπὸ τὸ γυαλί, διαβουλευόταν, ἔκανε τὰ πρῶτα του βήματα τὸ βρέφος-Πολίτης κι ὀνειρευόταν, μὲ φρεσκοκομμένο ἔστω μισθὸ καὶ σύνταξη, τὴν ἐλευθερία καὶ τὴν ἀναζήτηση προοπτικῆς γιαὐτὴν καὶ σὲ αὐτὴν τὴ χώρα. Τὸν κόσμο ποὺ τραγουδοῦσε τὰ τραγούδια του στὴν πλατεῖα ποὺ ἤτανε γεμάτη, τὸν εἶπαν Ἀγανακτισμένο καὶ Μωρό, τὸν διέβαλλαν, ἡγετίσκοι κομματιδίων καὶ δημοσιογράφοι μεγαλοαναλυτὲς καὶ καναλαρχαῖοι τὸν κατασυκοφάντησαν, μέχρι νὰ  τὸν προσεταιριστοῦν, νὰ φτιάξουν καινούρια μαντριὰ καὶ μετὰ νὰ τὸν διαλύσουν, μὲ μιὰ καταστολὴ κλίμακας Μάχης Πόλεως. Ἦταν τόσο τὸ μένος καὶ ἀγριότητα τῶν ἐνστόλων τοῦ Καθεστῶτος προκειμένου νὰ ψηφιστεῖ στή Βουλὴ τὸ Μεσοπρόθεσμο τοῦ πρώτου Μνημονίου, ποὺ χωρὶς νὰ τὸ ξέρεις, ἄοπλοςμἕνα μόνο χαρτομαντηλάκι στὸ πρόσωπο, ἔνιωθες ὅτι ἔκανες ἀντάρτικο καὶ ἔγραφες Ἱστορία.  Η πρωτοφανὴς ἄσκηση βίας σήμαινε μόνο ἕνα πράμα: ὅτι εἶδαν τὸν διάολο μπροστὰ στὰ μάτια τους κι ἔτριξαν σοβαρά, οἱ καρέκλες.

Τετάρτη, 12 Ιουλίου 2017

Ὕβρις

Στήν Ἑλληνική μυθολογία ἡ λέξις ὕβρις περιγράφει τήν ὑπεροπτική συμπεριφορά πού ἀγνοεῖ τούς κανόνες τῶν θεῶν ἤ τῆς φύσεως καί ὁδηγεῖ στήν πτῶσι, τήν τιμωρία πού ἐπιβάλλει ἡ Νέμεσις, ἡ θεά πού θεσπίζει ποινές ἐναντίον ἐκείνων πού ἐκτρέπονται στήν ὕβρι. Ἡ Νιόβη συνέκρινε τόν ἑαυτό της μέ τήν θεά Λητώ, τήν μητέρα τοῦ Ἀπόλλωνος καί τῆς Ἀρτέμιδος, καυχόμενη πῶς ἐκείνη εἶχε δεκατέσσερα παιδιά καί ὄχι μόνο δύο. Ὁ Ἀπόλλων ὅταν ἔμαθε γιά τήν προσβολή τῆς μητέρας του ἐσκότωσε τούς ἐπτά γιούς τῆς Νιόβης καί ἡ Ἄρτεμις τίς ἐπτά της κόρες μπροστά στά μάτια τῆς μητέρας τους. Ἡ Νιόβη συντετριμμένη ἀπό τήν ἀπώλεια ὅλης της τῆς οἰκογένειας παρακάλεσε τόν Δία νά τήν λυπηθεῖ καί ἐκεῖνος τήν μεταμόρφωσε σέ βράχο ὥστε τά συναισθήματά της νά γίνουν πέτρινα. Παρόμοια τύχη εἶχε καί ἡ Ἀράχνη ὅταν ἀμφισβήτησε τήν θεά τῆς σοφίας Ἀθηνᾶ σέ κάποιο διαγωνισμό ὑφαντικῆς μέ ἀποτέλεσμα νά μεταμορφωθεῖ σέ ἀρθρόποδο. Ἡ ὕβρις εἶναι πράξις σκοπίμως ἐπιδιώκουσα τήν ἀτίμωσιν τοῦ θύματός της. Ἡ ὕβρις εἶναι προσεκτικά ὑπολογισμένη πράξις ἀποσκοποῦσα στήν πρόκλησιν ντροπῆς τοῦ ἀσθενεστέρου. Ἡ λέξις ὕβρις στόν δυτικό κόσμο -ὅσον ἀκόμα χρησιμοποιεῖται- περιγράφει τήν προσωπικότητα τήν ὁποῖα χαρακτηρίζουν ἡ ἀνόητη καί ἐπικίνδυνη ὑπεροψία καί ἡ ὑπέρμετρη αὐτοπεποίθησις.


Πέμπτη, 1 Ιουνίου 2017

Γλῶσσα καί Κοινωνία ( τοῦ Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη)



Ἐφημερίδα ΑΛΗΘΕΙΑ (18/2/1907)-Γλῶσσα καί Κοινωνία ( Ἀλ. Παπαδιαμάντης)
Ὅτι γιά κάθε ξεχωριστό ἄνθρωπο εἶναι ἡ ἀνάσα εἶναι γιά ἕναν λαό ἡ γλῶσσα. Ἡ παρεμπόδιση τῆς φυσικῆς αναπνοῆς καταλήγει σέ ἀσφυξία. Κατ’ ἀναλογία σέ πνευματική στειρότητα καί κοινωνικό μαρασμό ὁδηγεῖ ὁ ἀκρωτηριασμός τῆς γλώσσας μέσῳ συνταγμάτων, νόμων καί διαταγμάτων συνιστᾶ δέ, ὡς βιασμός μιᾶς φυσικῆς διαδικασίας, τήν ὑψίστη μορφή πραξικοπήματος.
Μόνον στην νεοαιωνία Ἑλλάδα  θά μποροῦσαν νά ἀνακαλυφθοῦν  γλωσσικά ζητήματα, νά γίνουν μέσα αὐτοπροβολῆς κάθε ψωνισμένου ἤ ἀντικείμενο ἰδεολογικῆς ἀντιπαράθεσης, ἄλλοτε χρησιμεύοντας ὡς ἔνδειξη προοδευτικότητας καί ἄλλοτε ὡς τεκμήριο ἐθνικοφροσύνης. Ἴσως τό " γλωσσικό" νά ἦταν τό χαλί κάτω ἀπό τό ὁποῖο κρύφτηκαν τά πραγματικά προβλήματα καί ἡ πνευματική μιζέρια. Μόνον στό ἑλλαδικό τσογλανοκρατίδιο – ὅπως εὔστοχα τό χαρακτηρίζει ὁ Κωστῆς Παπαγιώργης στήν συνέντευξη πού ἀκολουθεῖ - θά μποροῦσε νά ἰδεολογικοποιηθεῖ ἡ ἀνάσα ἑνός λαοῦ καί νά ρυθμίζεται δικτατορικά μέ νομοσχέδια ἐπιβολῆς τοῦ μονοτονικοῦ.


Τρίτη, 9 Μαΐου 2017

Ἡ μετάλλαξη τῆς ἐθνικοφροσύνης σέ εὐρωπαϊσμό καί ἡ περίπτωση τῆς Σώτης Τριανταφύλλου...



Ἡ ἰδεοκτονία γεννήθηκε τήν ἴδια ἀκριβῶς στιγμή πού τό ἀνθρώπινο μυαλό ἄρχισε νά παράγει ἰδέες. Εἶναι δηλαδή φαινόμενο διαχρονικό. Το ἰδιαίτερο χαρακτηριστικό ὡς προς τήν ἐποχή μας εἶναι ὅτι σήμερα ἔχει λάβει μορφή καί διαστάσεις ὀργανωμένου ἐγκλήματος, μπροστά στίς ὁποῖες ἡ Ἱερά Ἐξέταση ὠχριᾶ. Ἄνθρωποι τῶν γραμμάτων και τῶν τεχνῶν, δημοσιογράφοι,  ἐκδοτικά συγκροτήματα ,ὅλοι βάζουν τό λιθαράκι τους. Και ἄν κάτι ξεφύγει ἀπό τήν προπαγάνδα καί κατευθυνθεῖ ἀνεξέλεγκτο καί ἀδιαμόρφωτο πρός τήν μᾶζα, τότε παρεμβαίνει «δημοκρατικά» ὁ νόμος. Ἐν Ἑλλάδι πρόκειται γιά τόν ἰδεοκτόνο νόμο 4285/2014 ὡς κεντρικό ἄξονα τοῦ εὐρωπαϊσμοῦ. Ἔχουμε ἀσχοληθῆ καί παλαιότερα ( ἐδῶ ) μέ αὐτόν τόν ἀπαράδεκτο, ὁλοκληρωτικῆς καί αὐταρχικῆς νοοτροπίας νόμο, πού τεχνηέντως μᾶς παρουσιάσθηκε ἀπό τά ΜΜΕ καί ὅλη τήν συστημική « διανόηση» ὡς ἀντιρατσιστικός. Εἶναι ἐξ ἴσου ἀποκρουστικός μέ τόν ἀντίστοιχο γαλλικό νόμο Γκεϋσσώ ( 1990)· ὅπως καί ἐκεῖνος θεσμοθετεῖ τό ἔγκλημα γνώμης. Ἀρχικά ὅμως ἄς δοῦμε πῶς λειτουργεῖ ὁ λαϊκισμός τῆς Ε.Ε. καί τοῦ εὐρώ, πρίν χρειαστεῖ να καταφύγει στήν ἰδεολογική καταστολή μέσῳ τοῦ Ν. 4285,  ὅπως τό ἔκανε μέ τό νά στραφεῖ πρόσφατα ἐναντίον – κατά τραγική εἰρωνία – μιᾶς σκληρῆς καί καθόλου ἀθώας εὐρωπαῒστριας, τῆς συγγραφέως Σώτης Τριανταφύλλου. Ὁ νόμος 4285  εἶναι ἅρμα δρεπανηφόρο.

Τετάρτη, 8 Μαρτίου 2017

Αἱ δύο Ἀπόκρεῳ ( Βλάσης Γαβριηλίδης )



Κάποια μέλη τοῦ ΣΥΡΙΖΑ ἐτόλμησαν νά ψελίσσουν περί ταξικῶν χαρακτηριστικῶν τοῦ προσφάτου δυστυχήματος στήν Ἐθνική ὁδό. Καί - ἐπιφανειακά τουλάχιστον - εἶπαν τήν «ἀλήθεια». Τό ὅτι εἰσέπραξαν ἀπό τόν ἐσμό τῆς δημοσιοκαφρίλας, ὡς ἀπάντηση, μομφές περί ἰδεοληψίας καί ἀναλγησίας, οὐδόλως τούς δικαιώνει,  ἀφοῦ σαφῶς ἐστόχευαν, μέσῳ μιᾶς ἀνέξοδης δήλωσης, στό ξέπλυμα τῆς μέχρι σήμερα κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Τί σημασία ἔχει νά ἐκστομίζεις ἕνα ψῆγμα ἀληθείας, ἐνῷ τήν ἴδια στιγμή οἱ πράξεις σου κινοῦνται ταξικά καί δουλοπρεπῶς πρός τήν ἀντίθετη κατεύθυνση;

Ἄν – πέρα  ἀπό μελοδραματισμούς καί μικροπολιτικές – ξεπεράσουμε τά πρόσωπα ὡς πρωταγωνιστές,  καί σκαλίσουμε λίγο τήν ἑλλαδική ἱστορία, κάτω ἀπό τήν ἐπιφάνεια τῶν ἀρχικῶν δηλώσεων, θά ἀνακαλύψουμε ὅτι ἡ ἑλλαδική ἀστική τάξη δεν σκοτώνει μόνον στούς δρόμους μέ περισσή εὐκολία, ἀλλά ἔχει κατακρεουργήσει ἱστορικά ἕναν ὁλόκληρο λαό. Θά μείνει στήν ἱστορία μόνον α) ὡς μπουκωμένη ἀπό τά θαλασσοδάνεια πού πῆρε καί τά φόρτωσε στίς πλάτες τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου ( ἐνδεικτικά ἀναφέρω ἐφημερίδες καί ΜΜΕ, σοῦπερ μάρκετ  Μαρινόπουλος ), β) γιά τίς χαριστικές συμβάσεις μέ τίς ὁποῖες ἔβαλε χέρι σέ δημόσιο πλοῦτο ( ΠΕΣΙΝΕ, Ἀλουμίνιον τῆς Ἑλλάδος,  Μυτιληναῖος ), γ) ὡς ἀποκλειστικός προμηθευτής τοῦ Δημοσίου μέ σκανδαλώδεις ἀναθέσεις, εὐνοϊκά νομοθετικά πλαίσια καί ἄνευ συναγωνισμοῦ κόστη ἐξασφάλισε σίγουρο κύκλο ἐργασιῶν ( Μποδοσάκης, Κόκκαλης, μεγαλοεργολάβοι ), δ) δημιουργία ὁλόκληρων ἐπιχειρήσεων μέ κρατικές ἐγγυήσεις ( ποιός ξεχνᾶ πῶς « ἀγοράστηκαν τά περίφημα λίμπερτυ τῶν ἐφοπλιστῶν).  Τόση ἐπιχειρηματική ἀλητεία,  πού νά ἀφήνει πίσω της μόνον βρώμα καί δυσωδία, μήν ἔχοντας ἱδρώσει, μή ἔχοντας ρισκάρει στό παραμικρό, ὅλα μά ὅλα μέ τίς πλάτες τοῦ δημοσίου, ἀλλά στό τέλος νά ζητάει καί τά ρέστα ζητῶντας ἐκσυγχρονισμό καί μεταρρυθμίσεις στήν ἀρπαχτή, δέν πρέπει νά ἔχει ὑπάρξει σέ ἄλλη χώρα. Σέ ὅλες τίς ἄλλες χῶρες οἱ ἀστικές ἡγετικές τάξεις ἄφησαν κάποιο ἔργο πίσω τους καί πῆγαν ἕνα βῆμα τήν κοινωνία τους παραπέρα. Στήν ἑλλαδική μπανανία ἀφήνουν μόνον χρέη καί μία κοινωνία πολτό.

Σάββατο, 7 Ιανουαρίου 2017

Ἡ δικαιοσύνη

 Πλάτων εἰς τήν “Πολιτεία” μᾶς λέγει ὅτι δίκαιος ἄνθρωπος εἶναι ἐκεῖνος  ὁποῖος συνδυάζει τά τρία χαρακτηριστικά τῆς ψυχῆς –τόν λόγο, τό πνεῦμα καί τήν ἐπιθυμία- καί τίς συνακόλουθες ἀρετές –τήν φρόνησι, τό θάρρος καί τήν μετριοπάθεια. Ἡ δικαιοσύνη στήν πόλη ἔχει ἀνάλογα χαρακτηριστικά. Στήν δίκαιη πόλη, κάθε τάξις ἀσκεῖ τά διακριτά καθήκοντά της καί καμμιά δέν ἐπεμβαίνει γιά νά παρεμποδίσει τήν ἄσκησι τῶν καθηκόντων τῆς ἄλλης. Ἡ σοφή καί λογική τάξις  ἐπωμίζεται τήν ἀρχή καί τήν λήψι ἀποφάσεων, ἡ γενναῖα ἀσχολεῖται μέ τήν στρατιωτική ζωή, καί οἱ ὑπόλοιποι, ἐκεῖνοι ποῦ στεροῦνται τό πρόσθετο πνεῦμα ἤ τήν νοημοσύνη, ἀναλαμβάνουν τήν καλλιέργεια τῆς γῆς καί  τίς χειρωνακτικές ἐργασίες.

Ὁ Πλάτων, ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ καφενείου τῆς γειτονιᾶς, εἶχε ἀπορρίψει τίς λεπτομέρειες τῆς ἀπόψεως τοῦ ἀρχαίου φιλοσόφου. Σχεδόν κανείς ἄλλωστε έδῶ καί πολλά χρόνια δέν θεωρεῖ ὅτι δίκαιη πόλις εἶναι ἐκείνη ποῦ εἶναι στρωματοποιημένη στήν ἄρχουσα τάξι, στούς στρατιωτικούς καί τούς ἐργάτες. Ἡ διορατικότης τοῦ σύγχρονου Πλάτωνος ὅσον ἀφορᾶ τήν δικαιοσύνη εἶναι διαπεραστική. Δέν χρειάζεται νά μελετήσω τήν Πολιτεία -μέ ἔλεγε- ὧστε νά ἀναγνωρίσω πότε κάτι εἶναι λάθος. Ἡ βίωσις τῆς δικαιοσύνης δέν εἶναι ποτέ ἄμεση. 

Δευτέρα, 19 Δεκεμβρίου 2016

Κώστας Σημίτης ὡς ὁ μέγιστος τῶν λαϊκιστῶν



Ἡ ἀρνητική κριτική κατά τῶν λεγομένων «εὐρωπαϊκῶν» ἀξιῶν, τό ἐνδεχόμενο ἀποχώρησης ἀπό τήν ἴδια τήν ΕΕ, ἡ συζήτηση καί μόνον γιά καθιέρωση ἐθνικοῦ νομίσματος,  ὅλα αὐτά εἶναι ἐπαρκεῖς λόγοι, ἄν κρίνουμε ἀπό τόν πρόσφατο ἀντιπολιτευτικό λόγο τοῦ κ. Μητσοτάκη, ἀλλά κυρίως ἀπό τόν ὀρυμαγδό ἁπάντων τῶν τηλεοπτικῶν δελτίων, κυβερνητικῶν καί μή, γιά νά χαρακτηρισθεῖ ὁ προβληματιζόμενος πολίτης,  πόσῳ  μᾶλλον ὁ φανατικός ὑποστηρικτής τέτοιων θέσεων, ὡς λαϊκιστής. Ἀνάλογη ἰσοπέδωση ἰσχύει – μέ τίς εὐλογίες τῶν εὐρωπαϊκῶν ἀρχῶν  - γιά ὅσους  στέκονται κριτικά ἕως ἀρνητικά ἀπέναντι στήν προπαγάνδα τῶν «ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων». Δηλαδή ἀρκεῖ νά ἐκφρασθεῖ  μιά ἀντίθετη πρός τό κρατοῦν σύστημα ἄποψη ὥστε νά ἀπαξιωθεῖ στό ἄψε σβῆσε καί  πρός δόξαν τῆς δημοκρατίας, χαρακτηριζόμενη μέ περισσή εὐκολία ὡς λαϊκιστική. Πρόκειται ὅμως ὄντως περί τοῦ λαϊκισμοῦ ὡς ἐχθροῦ τῆς δημοκρατίας;

Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2016

Γιά τόν Ἐπαναστάτη Φιντέλ Κάστρο...


Ποίηση Φ.Γ.Λόρκα-Ἀπόδοση Ν.Γκάτσος-Μουσική Σ.Ξαρχᾶκος
 Δέν εἶχεν ἄρχοντα ἡ Σεβίλλια
Μπροστά του γιά νά παραβγεῖ
Οὔτε σπαθί σάν τό σπαθί του
Οὔτε καρδιά νά'ν' τόσο ἀληθινή
Σάν ποταμός ἀπό λιοντάρια
Ἡ ξακουσμένη του ἀντρειοσύνη
Καί σάν σέ πέτρα σκαλισμένη
Ἡ στοχασιά του ἡ μετρημένη
Φῶς χρυσαφένιο εἶχε μιᾶς Ρώμης
Ἀνδαλουσιάνικης στό μάτι
Καί τό χαμόγελό του νάρδος
Ἀπό σπιρτάδα κι ἀπ' ἁλάτι
Τί ταυρομάχος στήν ἀρένα!
Τί βράχος πάνω στά βουνά!
Τί ἁπαλός μέ τ'ἄγρια στάχυα!

Σάββατο, 5 Νοεμβρίου 2016

Τενεκέδες...

Τενεκές ἄδειος ἐναντίον τενεκέ γεμάτου σκατά
Στήν πρό τετραετίας ἀνάρτηση τοῦ ἱστολογίου μέ τίτλο Ὁ Ὀσάμα μπίν Λάντεν εἶναι νεκρός ἡ Τζένεραλ Μότορς ζωντανή ( ἐδῶ ), πάλι παραμονές τῶν ἀμερικανικῶν ἐκλογῶν,μεταξύ ἄλλων ἔγραφα:

«…Ὁ Μπρεζίνσκυ στό βιβλίο του Ἡ  μεγάλη Σκακιέρα περιγράφει τήν κεντρική ἰδέα τῆς διαχρονικά ἴδιας καί ἀπαράλλαχτης ἀμερικάνικης ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ὄχι μόνον στήν περιοχή τῆς Εὐρασίας ἀλλά παγκοσμίως.  Στήν πολιτική αὐτή πρόσωπα ὅπως Νοριέγκα, Μιλόσεβιτς, μπίν Λάντεν, Σαντάμ Χουσεΐν χρησιμοποιοῦνται εἴτε ὡς συνεργάτες, εἴτε ὡς μαῦρα πρόβατα ἐπί σφαγῇ. Ὅλα ὅσα διαδραματίσθηκαν τά τελευταῖα 20 χρόνια στίς χῶρες τῆς κεντρικῆς Ἀσίας ἔγιναν γιά τά πετρέλαια τῆς Κασπίας, τά ὁποῖα ἀποτελοῦν ἕνα ἰσχυρό χαρτί γιά τόν ἔλεγχο τῆς παγκόσμιας οἰκονομίας. Ἡ κατοχή αὐτῶν τῶν ἀποθεμάτων προϋποθέτει τήν ἐπιβολή «φιλικῶν» κυβερνήσεων. Παράλληλη ἐπιδίωξη ἡ ὅσο γίνεται μειωμένη ἐπιρροή τῶν συνοριακῶν χωρῶν Ρωσίας, Ἰράν, Τουρκίας καί Κίνας. Συνεπῶς οἱ ΗΠΑ δέν μποροῦν νά ἀπουσιάζουν ἀπό τόν χῶρο, ἴσα ἴσα ὀφείλουν νά ἔχουν ἐνεργή παρουσία. Ὅταν ἡ διακριτικότητα δέν εἶναι ἐφικτή μποροῦμε κάλλιστα νά καταφύγουμε σέ ἀνθρωπιστικούς βομβαρδισμούς. Αὐτή ἡ ἡγεμονία τῶν ΗΠΑ χρειάζεται μία ἔντονα στρατιωτικοποιημένη ἐξωτερική πολιτική, μέ μία παράλληλη καί κατασκευασμένη συναίνεση, μέσω προπαγάνδας καί στημένων δημοσκοπήσεων, στό ἐσωτερικό της χώρας. Παλιά μου τέχνη κόσκινο…»

Τετάρτη, 7 Σεπτεμβρίου 2016

Ἄχ παντέρμο ΚΚΕ !!!



Στό θέμα τῆς διαπλοκῆς ἔχουμε μιά εὐαισθησία,  ὄχι γιά λόγους ἠθικῆς ἤ εὐνομίας, ὅπως εἶναι πολύ φυσικό να πιστεύει κάποιος. Γνώμη μας εἶναι ὅτι ἡ εὐνομία και ἡ κοινωνική δικαιοσύνη δέν κινδυνεύουν τόσο ἀπό τήν διαπλοκή γιά τήν ὁποία μᾶς πῆραν τά αὐτιά τίς τελευταῖες μέρες. Αὐτήν δηλαδή πού σύμπασα ἡ νεοελληνικὴ κοινωνία, μνημονιακὴ καὶ ἀντιμνημονιακή, ἀποφασιστικά ἐσχάτως, ὅπως καί μέ περίεργη ἀνακούφιση, ἀναγνωρίζει ὡς πηγὴ ὅλων τῶν δεινῶν της, ἀλλά ὅλως περιέργως (;) τήν ἀποδέχεται καί συζεῖ ἁρμονικά μαζύ της. Ὑπάρχει ὅμως μία διαπλοκὴ ἀπείρως πιὸ σκοτεινή, καταστροφική, καὶ δηλητηριώδης.

Ἀναφερόμαστε στὴν διαπλοκὴ τῆς ἑλλαδικῆς διανοήσεως ἡ ὁποία, σὲ ἀγαστὴ συνεργασία μὲ κουτοπόνηρους ἀκολούθους ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ «ἐνεργὰ» πολιτικὰ κόμματα, δημιουργεῖ σύγχυση ἐννοιῶν καὶ νοημάτων. Ἀναπόφευκτη συνέπεια αὐτοῦ τοῦ σκοταδισμοῦ εἶναι ἡ πολυδιαφημισμένη διαπλοκή μεταξὺ τραπεζῶν, ΜΜΕ, ἐργολάβων καὶ πολιτικῶν, γιὰ τὴν ὁποία ἔχουν χυθεῖ καὶ χύνονται τόνοι μελάνης ὄχι γιὰ νὰ διαφωτίσουν καὶ νὰ προβληματίσουν ἀλλὰ γιὰ νὰ θολώσουν τὰ νερά, ὅπως κάνουν οἱ σουπιές… Διότι ἔτσι ἡ ρίζα της, ὄχι μόνον μένει ἀνέπαφη ἀλλὰ συνεχίζει ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ τρέφεται καὶ νὰ ποτίζεται ἀνελλιπῶς … Ὄχι μόνον γιατί ὑπάρχουν λαμόγια, ἀλλὰ κυρίως γιατί ἡ διαπλοκὴ καὶ ἡ λαμογιὰ εἶναι ἡ ραχοκοκαλιὰ τοῦ νεοελληνικοῦ κράτους… Κάποια πράγματα προσπαθήσαμε νὰ θίξουμε μὲ παλαιότερη ἀνάρτησή μας   ( Ὁ τριτοκοσμικός εἶναι ἀναγκασμένος νά διαφθαρεῖ γιά νά ἐπιβιώσει )

Τετάρτη, 10 Αυγούστου 2016

Πνεῦμα καί μικροψυχία ( τοῦ Κωστῆ Παπαγιώργη )




Ἡ ἀριστοκρατία τοῦ πνεύματος, ὁ «ὑπόκοσμος» ἡ ἐκλεκτὴ μαγιὰ τῆς τέχνης, γενικὰ ἡ σπάνια μερίδα τῆς ἑκάστοτε κοινωνίας πού καταγίνεται στὴν πάσης φύσεως καλλιτεχνικὴ δημιουργικότητα, εἶναι γνωστὸ ὅτι ἔχει τὰ δικά της ἤθη, ἰδιάζουσες ἐκδηλώσεις μικροψυχίας καὶ μνησικακίας, ξεχωριστὴ ἄποψη γιὰ τὸ χιοῦμορ καὶ γιὰ τὴ διφορούμενη περιφρόνηση. Περιέργως πῶς, ἡ καλλιτεχνικὴ αὐτοπεποίθηση ἔχει ἀνάγκη τὴν ἀπόρριψη τῶν ἄλλων γιὰ νὰ ἐκφραστεῖ, σάμπως τὸ ἔργο τοῦ ἀλλοῦ (ἂν ἐπαινεθεῖ) νὰ τοὺς κλέβει τὸ δικαίωμα τοῦ κύρους. Ὅταν ὁ Φόκνερ χαρακτήριζε τὸν Χένρι Τζέιμς ὡς «μίαν ἀπὸ τὶς πιὸ συμπαθητικὲς κυρίες πού γνώρισε στὴ ζωὴ του» καὶ ὁ Τολστόι, μετὰ τὴν παράσταση τοῦ «Θείου Βάνια», ὁμολογοῦσε εὐθέως στὸν Τσέχοφ ὅτι «ξέρεις πόσο ἀπεχθάνομαι τὰ ἔργα τοῦ Σαίξπηρ, ἀλλὰ τὰ δικά σου εἶναι ἀκόμη χειρότερα», καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ εἰλικρίνεια καὶ πιθανῶς ἡ ἀξιοπρέπεια μπορεῖ κάλλιστα νὰ μὴν παίζουν κανένα ρόλο στὶς ἀποτιμήσεις τους. Ὅπως ξέρουμε, ὁ Νίτσε πάσχιζε -ἐκτὸς τῶν ἄλλων- νὰ συνθέσει μουσικὰ κομμάτια. Ὅταν τὰ ἔδειξε σὲ ἕναν μεγάλο μουσικό της ἐποχῆς του, τὸν Φὸν Μπίλοβ, ἐκεῖνος, κάνοντας κατάχρηση εἰλικρίνειας, τοῦ εἶπε ὅτι «τὸ ἔργο του στὴ μουσικὴ εἶναι ὅ,τι τὸ ἔγκλημα στὴν ἠθική». Καὶ εἶχε δίκιο.

Σάββατο, 21 Μαΐου 2016

Ἀνάπτυξη, φόροι καί φοροδιαφυγή ἐν Ἑλλάδι...



Στὸν ἀγοραῖο καὶ φτηνιάρικο λόγο πού ἐκφέρει ἡ πλειονότης τῶν οἰκονομολόγων στὰ ἑλλαδικὰ ΜΜΕ κυριαρχεῖ ἡ θέση ὅτι σὲ ἕνα περιβάλλον βαρειᾶς φορολογίας, τόσο ἡ ἐπιχειρηματικότητα ὅσο καὶ ἡ ἀνάπτυξη ναρκοθετοῦνται. Δύο ὅμως ἁπλὰ παραδείγματα - ἀντιπαραδείγματα,  τὰ ὁποῖα οἱ χθεσινοὶ διαπλεκόμενοι τοῦ « κρατισμοῦ» καὶ σημερινοὶ πολέμιοί του τὰ κάνουν, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενο, γαργάρα…,  ὑποδεικνύουν ὅτι κάπου ἀλλοῦ πρέπει νὰ βρίσκεται ἡ αἰτία τῆς οἰκονομικῆς καὶ ἐπιχειρηματικῆς στασιμότητος ἑνὸς λαοῦ. Ὑπάρχουν χῶρες,  ὅπως ἡ Σουηδία, ὅπου ἡ ὑψηλή  φορολογία δὲν τὶς ἐμπόδισε νὰ ἀποκτήσουν ὑψηλὸ βιοτικὸ ἐπίπεδο, ἀνεξάρτητη τεχνολογικὴ καὶ βιομηχανικὴ ἀνάπτυξη, μεγάλες ὑγιεῖς ἰδιωτικὲς ἑταιρεῖες. Ὑπάρχουν καὶ χῶρες, ὅπως ἡ Βουλγαρία,  ὅπου ἡ ἰδιαίτερα χαμηλὴ φορολογία τῶν ἐπιχειρήσεων, δὲν τίς ἔχει βοηθήσει νὰ ξεφύγουν ἀπὸ τὸν τριτοκοσμικό τους χαρακτήρα.

Μὲ  τὰ παραπάνω  δὲν προσπαθοῦμε νὰ δικαιολογήσουμε τὰ πρόσφατα φορομπηχτικὰ - καὶ μόνον - μέτρα τῆς ἑλλαδικῆς κυβέρνησης. Ἴσα ἴσα ἐπιχειροῦμε,  μὲ ἀφορμὴ αὐτὰ τὰ μέτρα – ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ, φορολογία τῶν ἐπιχειρήσεων - νὰ ἀναδείξουμε τὸν καθαρὰ συνθηματολογικὸ λόγο ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ φάσματος. Πού, ὅπως κάθε συνθηματολογία, ἀποκρύπτει τὴν οὐσία τῶν πραγμάτων καὶ τὶς ἔννοιες πού αὐτὰ ἀντιπροσωπεύουν. Γιά παράδειγμα, ἄλλη εἶναι ἡ ἔννοια καὶ ἡ λειτουργία τοῦ φόρου καί τῆς φοροδιαφυγῆς σὲ μιὰ τεχνολογικὰ ἀνεπτυγμένη δυτικοευρωπαϊκὴ χώρα καὶ ἄλλη σέ μιά τριτοκοσμική χώρα. Εἰδικά στήν Ἑλλάδα,  ὡς  πρότυπό τοῦ ἀντιπαραγωγικοῦ τριτοκοσμισμοῦ,  ἡ ἁρπαχτή καί ἡ φοροδιαφυγή ἀποτελοῦν τήν ραχοκοκαλιά της,  ὅπερ σημαίνει ὅτι μέ τό οὐσιαστικό κυνήγι τους καταρρέει σύνολη ἡ δομή τῆς χώρας.  Ὄχι ὅμως καί ἡ ἰδεολογία πού τήν παράγει...

Σὲ αὐτὸ τὸ διαρκὲς ἔγκλημα σύγχυσης ἐννοιῶν συμπράττουν καὶ ταυτόχρονα συντηροῦν τὸν ἑλλαδικὸ βάλτο, πρῶτα οἱ λεγόμενοι μεταρρυθιστὲς - ἐκσυγχρονιστὲς τῆς ἁρπαχτῆς, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη οἱ λεγόμενοι ὑπερασπιστὲς - ἐργολάβοι τῶν ἐθνικῶν καὶ λαϊκῶν συμφερόντων, αὐτοὶ δηλαδὴ πού ἀνοίγουν τὸν δρόμο στοὺς πρώτους. Κλασσικὸ παράδειγμα τῆς πρώτης κατηγορίας, ἡ διάδοχος περίοδος τοῦ λαϊκιστῆ Ἀνδρέα, ὁ σημιτικὸς «ἐκσυγχρονισμὸς» ὅπου ἡ ρεμούλα ἄγγιξε ὕψη δυσθεώρητα, στὰ βήματα τῆς ὁποίας θὰ βαδίσει καὶ ὁ μητσοτακικὸς «ἐκσυγχρονισμὸς» ὅταν διαδεχθεῖ  τὸν ἰδεολογικὸ συρφετὸ τῆς σημερινῆς ροζουλὶ ἀριστερᾶς. 

Σάββατο, 30 Απριλίου 2016

Μεγάλη ἐβδομάδα



Τό Ὄχι εἶναι δισύλλαβο:
βρέ-χει.
Ὁ Πιλάτος φοράει τό μπλέ του ἀδιάβροχο,
δέν βρίσκει ταξί,
οἱ συνειδήσεις συνωστίζονται
στόν ἴδιο μονόδρομο,
ὅλοι νίπτουν τάς χεῖρας των,
μάλιστα τέτοιες μέρες.
Τό ὄχι εἶναι δισύλλαβο,
ἡ ψιλή καί ἡ ὀξεία στό ο
κεντρώνει τό Ὄχι,
μονόγραμμα τῶν ἡμερῶν.
Τό παράθυρο εἶναι δίφυλλο,
ἡ ψιλή καί ὀξεία βροχή
τό κεντρώνει,
μονόγραμμα στό κλειστό Ὄχι.

Οἱ καμπάνες οἱ πένθιμες
ἀνοίγουν αὐλάκια στόν ἀέρα,
χύνονται καί ποτίζουν ἐκτεταμένες ἀτονίες
ὡσότου κάποια ἀπόσταση ἀπότιστη
νά τίς ἀπορροφήσει.
Οἱ καμπάνες, ἀσχέτως τοῦ πένθιμες,
πάντοτε κάτι ἀποχωρίζουν,
πολλῶ μᾶλλον οἱ πένθιμες.

Οἱ καμπάνες φορτώνουν
βαλίτσες στά πούλμαν,
τά τρένα τρέχουνε, ξεσκίζουν
καί βάζουν κλῆρο
στά ἱμάτια τῶν τοπίων.

Σταύρωσον, σταύρωσον
τά χέρια σου στό στῆθος...
Τί ἀλλο νά κάνω;
Ποιό μέτρο νά κινητοποιήσω;
Ποῦ ξέρω ἀπό ποῦ
φεύγει κάθε πράγμα;
Κάθε κατεύθυνση ἔχει τό ἄλλοθί της.

Οἱ πασχαλιές ἐσταυρωμένες
σ' ἕνα φθηνό ἀνθοδοχεῖο
ἐμψυχώνουν τό ἀρωμα τοῦ θανάτου.
Τά μάτια σου
εἶναι οἱ δύο ληστές,
ἐκ δεξιῶν και ἐξ εὐωνύμων.

Τό Ὄχι εἶναι δισύλλαβο,
ἐπιμένω
βρέ-χει.
Οἱ ἐκκλησίες ξεχειλίζουν,
ὅπως ξεχειλίζουν τά ποτήρια
στά ἄλλα πάθη πού ἑορτάζουμε.

Οἱ ἐκκλησίες ξεχειλίζουν
ἀγάπα τόν πλησίον σου...
Ἀπαίτηση,
πού μές στή ρύμη καί τή γλύκα τῶν ψαλμῶν,
περνάει σάν εὔκολη ἀγάπη
καί χάνει τή θεία ἀπανθρωπία της,
τό θεῖο ἀνεφάρμοστο.

Στήν κοπιώδη πορεία τοῦ δεηθῶμεν
τά μεγάλα κεριά προχωροῦν,
τά κεριά προχωροῦν,
τά κεριά τῆς δραχμῆς μένουν πίσω.
Τά μικρά κεριά κουράζονται εὔκολα,
λυγίζουν καί διεκτραγωδοῦν
τό ἀντίτιμό τους.
Ἡ ἀνισότης τῶν κεριῶν ἀναλιώνει μυσταγωγικά.
Ὁ θεός τους ὁ νεωκόρος
τά ρίχνει στόν Καιάδα τῆς ἀνατήξεως.

Ξεχειλίζουν οἱ ἐκκλησίες.
Δέν χωράω, δέν πειράζει.
Θά μάθω τό τετέλεσται
ἀπό ἄλλη πηγή.
Πιό θετική.    

Κική Δημουλᾶ
Ἀπό τήν συλλογή: Τό λίγο τοῦ κόσμου (1971)

Κυριακή, 24 Απριλίου 2016

Σπάνιαι γαῖαι


Περισσότερο ἀπό τήν ἀπώλεια τῆς ζωῆς των οἱ ἄνθρωποι φοβοῦνται τήν ἀπώλεια νοήματος. Τό νόημα στίς περισσότερες τῶν περιπτώσεων συντηρεῖται μέσω τῆς πεποιθήσεως ποῦ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι ὅτι προσφέρουν στό σύνολον κυρίως μέσω τῆς ἐργασίας των. Δέν ὑπῆρξε καί δέν ὑπάρχει ὅμως κανένας ἀντικειμενικός ὁρισμός τῆς ἐργασίας, καθώς πολλές πτυχές κοινωνικῶν δραστηριοτήτων πολλοί ἀποκαλοῦν ἐργασία καί ἄλλοι χασομέρι. Ἔτσι ὁ ὁρισμός τῆς ἐργασίας ἐξαρτᾶται ἀπό τίς συγκεκριμένες κοινωνικές περιστάσεις κάτω ἀπό τίς ὁποῖες διάφορες δραστηριότητες, ποῦ θά μποροῦσαν νά ἀποκληθοῦν ἐργασία, ἀναλαμβάνονται καί πῶς αὐτές οἱ περιστάσεις καί δραστηριότητες ἐρμηνεύονται ἀπό ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σχετίζονται μέ αὐτές. Ἡ ἀνάπτυξις τοῦ καπιταλισμοῦ ἔχει καταστήσει τόν ὁρισμό τῆς ἐργασίας ἀκόμη ρευστότερο καί τόν διαχωρισμό μεταξύ ἐργασίας καί τεμπελιᾶς περισσότερο δυσδιάκριτο. Στήν καπιταλιστική παράνοια, ἡ ἐργασία ἔχει διαχωριστεῖ ἀπό αὐτό ποῦ κάνει κανείς γιά νά ἐξασφαλίσει τά πρός τό ζῆν. Ἐπιπλέον ἡ ἐπιβεβλημένη τεμπελιά τῆς ἀνεργίας ἔχει μετατρέψει τήν ἀεργία σέ ἐφιάλτη ἀναξιότητος. Οἱ ἐργαζόμενοι άποτελοῦν ἕνα μικρό “προνομιοῦχον” καί κατά κάποιον τρόπο “ἀνώτερον” μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, ἐνῶ ταυτοχρόνως τό μεγαλύτερο μέρος τῶν μελῶν μιᾶς σύγχρονης κοινωνίας εἶναι “χαραμοφάγηδες” τῶν ὁποίων αἱ ὑπηρεσίαι δέν εἶναι πλέον ἀναγκαῖαι. Πῶς εἶναι δυνατή ὅμως ἡ συντήρησις μιᾶς κοινωνίας τῆς ὁποῖας ἡ συντρηπτική πλειοψηφία τῶν μελῶν δέν κατέχει πλήρων νοήματος παραγωγικούς ρόλους; Πολλοί προτιμοῦν νά πεθάνουν μέ κάποιον εἶδος ἐπιβιώσεως, καί ἀρκετοί ἄλλοι ἐπιλέγουν ἕνα βίαιο τέλος.

Στή χημεία αἱ σπάνιαι γαῖαι ἀποτελοῦν μιάν ὁμάδα δεκαεπτά μετάλλων μέ μοναδικές φυσικές ἰδιότητες ποῦ ὑποδιαροῦνται σέ τρεῖς ὑποομάδες. Αἱ σπάνιαι γαῖαι ἦσαν πάντοτε παροῦσαι (καί καθόλου σπάνιαι) ἀλλά ἡ παρουσία των δέν ἦτο συνδεδεμένη μέ καμμία χρησιμότητα ποῦ θά ἀπέδιδε κέρδος καί κατά συνέπειαν, καθώς αἱ ὑπηρεσίαι των δέν ἦσαν ἀναγκαῖαι, ἡ ὕπαρξίς των δέν ἐξυπηρετοῦσε κανέναν σκοπόν, ἐστερεῖτο παντελῶς νοήματος. Αἱ τεχνολογικαί ἐξελίξεις τῶν δεκαετιῶν τοῦ '70 και τοῦ '80 ἀποσυνέδεσαν τάς σπανίους γαῖας (λανθάνιο) ἀπό τά ραδιενεργά στοιχεῖα (οὐράνιο καί θόριο). Αἱ ἐξαιρετικαί μαγνητικαί καί ἀγώγιμοι ἰδιότηται τῶν σπανίων γαιῶν ἐπέτρεψαν τήν σμίκρυνσιν τῶν ὑπολογιστῶν καί τῶν ἔξυπνων τηλεφώνων ἀλλά ταυτοχρόνως ἐπέβαλλαν καί μεταβολάς στά παγκόσμια πολιτικά, οἰκονομικά, καί κοινωνικά δίκτυα. Ἀναλυταί τῆς Ἀμερικανικῆς κυβερνήσεως δηλώνουν πῶς ἡ διαθεσιμότης τῶν σπανίων γαιῶν εἶναι ἀπαραίτητος διά τήν διατήρησιν τοῦ βιοτικοῦ μας ἐπιπέδου (κινητά τηλέφωνα, ὀθόνες ὑγρῶν κρυστάλλων, ἠλεκτρονικά βιβλία) καί πιθανή μείωσις τῆς διαθεσιμότητός των θά εἶχε καταστρεπτικάς συνεπείας στίς δορυφορικές ἐπικοινωνίες, τήν ἐπιστημονική πρόοδο (μπαταρίες ὑβριδικῶν αὐτοκινήτων, λαμπτῆρες χαμηλῆς καταναλώσεως ποῦ χρησμοποιοῦν νεοδύμιο, λουτέσιο, δυσπρόσιο, εὐρώπιο καί τέρβιο) καί τήν ἐθνική ἀσφάλεια (πύραυλοι τύπου Κρούζ, τηλεκατευθυνόμενα βλήματα, ραντάρ, καί ὑψηλῆς τεχνολογίας συσκευαί ἀσφαλείας).

Ἡ θεωρία τῶν σπανίων γαιῶν στήν ἀστρονομία καί τήν ἀστροβιολογία, ὑποστηρίζει ὅτι ἡ ἐμφάνισις καί συγκρότησις πολυκυτταρικῆς ζωῆς (καί κατά συνέπεια νοημοσύνης) ἀπαιτεῖ ἕναν πρακτικά ἀπίθανο συνδυασμό ἀστροφυσικῶν καί γεωλογικῶν συμπτώσεων ποῦ τυχαίνει νά ὑφίστανται στή γῆ. Μέ βάσι αὐτή τήν ὑπόθεσι ἡ συγκρότησις ἐξωγήϊνης ζωῆς ἀπαιτεῖ τήν ὕπαρξιν ἑνός πλανήτου στόν ὁποῖο ἐπικρατοῦν παρόμοιες μέ τίς γήϊνες συνθῆκες καί τέτοιοι πλανῆτες ἐάν ὑπάρχουν θά εἶναι ἐλάχιστοι. Ἡ ὑπόθεσις τῶν σπανίων γαιῶν εἶναι ἀντίθετη πρός τήν ἀρχή τῆς μετριότητος (γνωστή ἐπίσης ὡς ἀρχή τοῦ Κοπέρνικου) ἡ ὁποῖα διατείνεται ὅτι ἡ γῆ εἶναι ἕνας κοινός βραχώδης πλανήτης, ποῦ εἶναι κάτι σύνηθες σέ ἕνα κοινό πλανητικό σύστημα, καί ἔχει χαρακτηριστικά ποῦ εἶναι εὔκολο νά βρεθοῦν σέ ὁποιοδήποτε γαλαξία καί ὡς ἐκ τούτου τό σύμπαν εἶναι πλῆρες πλανητῶν ποῦ κατοικοῦνται ἀπό πολυκυτταρικούς ὀργανισμούς.

Θά ἀνέμενε κανείς, ὡς συνέπειαι τῆς ἀνθρώπινης νοημοσύνης, ἡ πρόοδος καί ἡ ἀνάπτυξις θά ἐπέτρεπον τήν εἰσαγωγήν σκοποῦ στήν σύντομον ἐπίσκεψίν μας στήν ὕπαρξιν, θά προσέδιδαν νόημα στό ἀνούσιον, θά ἀντικαθιστοῦσαν τήν ἀνθρώπινη δυστυχία μέ μιά ροή εὐχάριστων στιγμῶν. Ἐλέγετο στό παρελθόν πῶς ὁ πολιτισμός, ἀμβλύνοντας τήν γνῶσιν διά τό ἀναπόφευκτον τοῦ θανάτου, καθιστᾶ τήν ζωήν ὑποφερτήν καί βιώσιμον. Ἀντ’αὐτοῦ, στόν πλανήτη ἐτοῦτον, ἡ ἀνθρώπινη νοημοσύνη ἐπιδίδεται εἰς τήν ἐφαρμογήν μέτρων τά ὁποῖα συντείνουν εἰς τήν παραγωγήν καί τήν ἐξάπλωσιν ἀνθρώπινου σκουπιδαριοῦ, προϊόντος τοῦ μηδενιστικοῦ κτητικοῦ ἀτομικισμοῦ, ὁ ὁποῖος, ἄς ἐλπίσουμε προσωρινῶς,θεωρεῖται ταυτόσημος μέ τόν πολιτισμόν καί τήν πρόοδον.  

Κυριακή, 10 Απριλίου 2016

Ἡ ἀποκατάσταση τοῦ ρόλου τοῦ Αἰγαίου καί τῆς εὐρύτερης ἀνατολικῆς Μεσογείου εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτική...



Τὸ Αἰγαῖο δὲν ἀνήκει οὔτε στὴν Ἑλλάδα, οὔτε στὴν Τουρκία, οὔτε στὰ ψάρια του. Ἢ μᾶλλον ἀνήκει περισσότερο στὰ ψάρια του, ἀφοῦ αὐτά σίγουρα δὲν παρεμποδίζουν τὴν φυσικὴ ἱστορική του λειτουργία. Τό Αἰγαῖο δέν εἶναι τό φολκλόρ τοῦ Ἐλύτη, οὔτε οἱ αὐθαίρετες βίλες τῶν νεόπλουτων, οὔτε τά θαλάσσια οἰκόπεδα γιά πετρελαϊκή ἐκμετάλλευση. Δυστυχῶς τὸ Αἰγαῖο ἀπὸ παραγωγὸς πολιτισμοῦ καὶ ζωῆς ἔχει μεταβληθῆ σὲ ἕνα σύμπλεγμα ἀγόνων γραμμῶν καὶ ἀεριτζίδικου τουριστικοῦ νεοπλουτισμοῦ. Καί λίαν προσφάτως σέ χῶρο διακίνησης προσφύγων καί λαθρομεταναστῶν. Τὴν φυσική του λειτουργία ἀκύρωσαν κρατικὲς ὀντότητες σὰν τὴν ἑλλαδικὴ καὶ τὴν τουρκική, μὲ τὶς ἀπίθανες κυριαρχίες τῶν μὲν καὶ τὶς ἐξ ἴσου παράλογες διεκδικήσεις τῶν δέ. Κυριαρχίες καὶ διεκδικήσεις πού ἑδράζονται σὲ ἀνιστόρητα «διεθνῆ», « εὐρωπαϊκὰ» ἢ « ἐθνικὰ» δίκαια. Τά συμπληρωματικά καί ἀνεπαρκῆ συνθηματολογικά ἰδεολογήματα –κραυγές, τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας ἀπό τήν μιά, καί τῶν ἀνοικτῶν συνόρων ἀπό τήν ἄλλη παραπλανοῦν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἡ ἐπιβολὴ συνόρων, σὲ χώρους ὅπου ἡ ἱστορία χιλιετιῶν δούλεψε συνειδητὰ γιὰ τὴν κατάργησή τους, συνέβαλλε στην καθίζηση τοῦ ἑλληνισμοῦ. Ἂς μὴν σπεύσουν οἱ κλακαδόροι τῶν « ἀνοικτῶν συνόρων» νὰ χειροκροτήσουν, αὐτοὶ πού τὰ ἀνοιγοκλείνουν κατὰ τὶς βουλὲς καὶ τὰ συμφέροντα τῆς «ἀνάπτυξης» καὶ τῆς « προόδου». Μὲ ὁδηγὸ τὸ παρακάτω ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Γερασίμου Κακλαμάνη Η ΕΛΛΑΣ ΩΣ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ, δὲν ὑποστηρίζουμε τὴν κατάργησή τους στὸ ὄνομα μιᾶς στείρας καὶ οἰκονομικίστικης παγκοσμιοποίησης, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῶν « ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων». Προτείνουμε ὅμως τὸ ξεσκέπασμα τῶν σημερινῶν ἱστορικῶν ἀδιεξόδων. Τὰ ἐθνικὰ δίκαια τῶν μασκαρεμένων «πατριωτῶν» καὶ ὁ ἐπιδοτούμενος ἀνθρωπισμὸς τῶν «ἀλληλέγγυων» πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν ὥστε τὰ πράγματα, στὸν ἱστορικώτερο τῶν χώρων παγκοσμίως, νὰ ἐπανέλθουν στὴν φυσικὴ των τάξη. 

Δευτέρα, 14 Μαρτίου 2016

Ἡμερησία Διαταγή 12ης Μαρτίου 2016


Σέ ἕνα κόσμο σταθερᾶς φλυαρίας καί μακροσκελῶν συζητήσεων στερουμένων νοήματος, εἶναι ἀναγκαῖα μιά παῦσις προκειμένου νά ἐπιτραπεῖ ἡ ἔμπνευσις σοβαρότητος. Διατάσσω: παύσατε τήν  μηδαμινότητα μεγαλειωδῶν δηλώσεων.

 

Ὑπό τάς σημερινάς συνθῆκας εἶναι δύσκολον νά σᾶς μεταπωλήσω ἀκόμη ἕναν πατριωτικόν πόλεμον. Δέν ὑπάρχουν σημαῖαι, λάβαρα, ἐλπίς, δόξα, ἐπευφημίαι εἰς τούς διαδρόμους διεθνῶν ὀργανισμῶν, ἡγέται ἀλληλοσυγχαιρόμενοι, αἴσθημα ἐλευθερίας. Διατάσσω: παύσατε τήν ἀνάκλασιν τῶν ἀνησυχιῶν τῶν μέσων μαζικῆς παραπλανήσεως, μονομέρεια καί ὑποκουλτούρα.

 

Αἱ εὔποραι τάξεις χορηγοῦν ληγμένα παυσίπονα σέ ἑκατομμύρια ἀνθρώπους τούς ὁποίους ἀρχικῶς παγίδευσαν σέ ζωές δίχως ἰδιαίτερο νόημα καί στή συνέχεια ἐγκατέλειψαν στό μηδενιστικό τους πεπρωμένο. Ἑκατομμύρια ἀναζητοῦν ἀπόδρασι. Ἑκατομμύρια ἀπόβλητα ἀπό μιά κοινωνία ἡ ὁποῖα ἐκθιάζει τό μεγαλεῖο, τίς ἀνέσεις καί τήν πολυτέλεια, τά ὁποῖα εἶναι εἰς θέσιν νά ἀπολαμβάνει κανείς μέσα της, καί συγχρόνως ὑποτιμᾶ καί ἀτιμώνει. Διατάσσω: παύσατε τήν χρῆσιν μεγεθυντικῶν φακῶν ὅταν ἐξετάζετε τό ἰδικόν σας μαρτύριον.

 

Ἡ ἀνθρωπότης δέν εἶναι σκληρή. Εἶναι ἁπλῶς ἀνθρώπινη. Ἐπιζητεῖ τήν οἰκειότητα ἀλλά στήν πραγματικότητα δέν ἐνδιαφέρεται γι’αὐτήν. Λαχταρᾶ τήν οἰκειότητα ἀλλά δέν εἶναι ἐξοπλισμένη γι’ αὐτήν. Οἱ ἄνθρωποι ἀπεχθάνονται τάς ἰσοτίμους σχέσεις. Προτιμοῦν τάς ἰεραρχικάς σχέσεις, ὅπου κάποιοι εἶναι ἀνώτεροί των καί ἄλλοι ὑφιστάμενοί των. Δέν θά μποροῦσε ἄλλωστε πραγματικά νά γίνει κάτι χωρίς κάποιος νά ἔχει τήν ἐπιχειρησιακή εὐθύνη. Διατάσσω: παύσατε τήν τυφλήν ὑπακοήν είς τήν ἀνωτερότητα τοῦ κέρδους. Ἀναζητήσατε τήν σταθεράν τῆς τελειότητος εἰς τήν ἔνδειαν τῆς ἁπλότητος.

 

Ἐπῆλθεν τό τέλος τῆς συνειδήσεως. Τό τέλος τῆς συνειδήσεως εἶναι μία ἀπαίσια κατάληξις. Στήν ἔρημο δεν ὑπάρχει καμμιά ἀνησυχία διά τήν συνείδησιν. Ἡ συνείδησις ἐπιστρέφει μετά ἀπό ποιός γνωρίζει πόσες μοναχικές περιπλανήσεις καί ἀφοῦ ἔχει ξεθάψει τά ἴχνη τῆς ἀρχικῆς της ἀναχωρήσεως. Ἡ συνείδησις γνωρίζει τάς διεργασίας τῆς ἐξαπατήσεως, τῆς ἀχαριστίας, τοῦ ἐγωϊσμοῦ, τῆς ἀνοησίας. Διατάσσω: ἄμεσος καί ἀμετάκλητος ἐπανασύστασις τῆς συνειδήσεως εἰς τήν προτεραῖαν της αἴγλην.

 

Paul Celan (μετάφρασις Γιῶργος Καρτάκης)

κάνει τήν διαφορά τό χρῶμα:

πρέπει νά εἶναι μιά

γοητευτική μορφή μιά ἀκέραια

πλήρως

διαρθρωμένη

μέ μιά κληρονομιά καθορισμένη

Διατάσσω: ἐξερευνήσατε τά ἀτέρμονα δίκτυα τῆς ὑποβαθμίσεως καί τῆς ματαιοδοξίας, τῆς σκληρότητος καί τῆς δυσαρεσκείας, τοῦ παραλογισμοῦ, τῆς αὐταρεσκείας, καί τῶν σκοτεινῶν αἰσθημάτων προτοῦ ἀναζητήσετε τήν σωτηρίαν εἰς τήν Δευτέραν Παρουσίαν τῆς γραφῆς, προτοῦ ἀναζητήσετε τήν ἀποκάλυψιν τοῦ μοναδικοῦ πράγματος ποῦ ἔχει σημασίαν. Τήν μετάβασιν ἐκ τῆς γνώσεως εἰς τήν σκέψιν.

 

Ἀπαλλάσω τῆς αἰωνίας των σιωπῆς: Νικόλαον Καροῦζον, Μιχαήλ Κατσαρόν, Κωνσταντῖνον Καβάφην, Ἀλέξανδρον Παπαδιαμάντην…  

 

 

Διοικητής


 

Τετάρτη, 2 Μαρτίου 2016

Νόμπελ στόν Πόλεμο...



Πρίν ἀπό τήν " Διακήρυξη τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ πολίτου",

ἡ μεγαλύτερη ἀπάτη τῶν αἰώνων ἦταν ὁ Δούρειος ἵππος τῶν ἀρχαίων μας.

Μετά τήν διακήρυξη τό ξύλινο ἐκεῖνο ἄλογο

πέρασε στήν κωλότσεπη τῆς Ἱστορίας ( Γιάννης Σκαρίμπας )
Ἀνέκαθεν ὁ πόλεμος, ὡς τελικὴ λύση, ὑπῆρξε τὸ σῆμα κατατεθὲν τοῦ δυτικοῦ πολιτικοῦ ἀδιεξόδου, μία σαφὴς συγκάλυψη τῆς ἀδυναμίας πολιτικῆς ἐπαφῆς καὶ ἐπικοινωνίας μὲ διαφορετικῆς νοοτροπίας κοινωνίες, καθεστῶτα καὶ θεσμούς. Καὶ πάντα ἡ ἐπίσημη προπαγάνδα,  πότε ἀνενδοίαστα πολεμοχαρής,  πότε συγκεκαλυμμένα,  προσπαθοῦσε νὰ σύρει τὴν κοινωνία μὲ τὸ μέρος της φανατίζοντας ἢ ναρκώνοντάς την. Πάντα ὅμως ὑπῆρχε καὶ ἕνα μέρος τῆς κοινωνίας πού ἀντιδροῦσε. Ἐκτὸς ἀπὸ σήμερα πού δέν κουνιέται φύλλο…

Κάποιες δεκαετίες πρίν, ὑπῆρχε ἡ κοινωνικὴ ἀντίδραση καὶ διαμαρτυρία ἐνάντια στὸν πόλεμο τοῦ Βιετνάμ. Οἱ διαδηλώσεις καὶ οἱ συγκρούσεις ἦταν στὴν ἡμερήσια διάταξη. Ἡ νεολαία πρωτοποροῦσε,  οἱ προοδευτικοὶ διανοούμενοι τὴν ἐνέπνεαν καὶ συμπαραστέκοντο.

Ὑπῆρχε μία ζωντανὴ ἀριστερὰ, πού ἔβγαινε στὸν δρόμο.  Δὲν αὐτολογοκρινόταν, σὲ ἠχηρὴ ἀντίθεση μὲ ὅτι πράττουν οἱ σημερινοί ἰδεολογικά χρεωκοπημένοι ἐκπρόσωποι της. Δὲν ἔμενε προσκολημένη στὸν ξύλινο αὐτιστικὸ ἀντινατοϊσμὸ - ἀντιαμερικανισμό,  οὔτε ἀναπαρῆγε - ὡς οὐραγὸς - τὰ ροζουλὶ «ἀνθρωπιστικὰ» ἰδεολογήματα τῶν ἰσχυρῶν.

Πέμπτη, 4 Φεβρουαρίου 2016

Ὁ λαϊκός πολιτισμός ὡς ἱστορικό βαρίδι



Χωρὶς περίσκεψιν, χωρὶς λύπην, χωρὶς αἰδώ
μεγάλα κ’ ὑψηλὰ τριγύρω μου ἔκτισαν τείχη

Καὶ κάθομαι καὶ ἀπελπίζομαι τώρα ἐδῶ.

Ἄλλο δὲν σκέπτομαι: τὸν νοῦν μου τρώγει αὐτὴ ἡ τύχη•

Διότι πράγματα πολλὰ ἔξω νὰ κάμω εἶχον
Ἄ ὅταν ἔκτιζαν τὰ τείχη πῶς νὰ μὴν προσέξω

Ἀλλὰ δὲν ἄκουσα ποτὲ κρότον κτιστῶν ἢ ἦχον.

ἀνεπαισθήτως μ’ ἔκλεισαν ἀπὸ τὸν κόσμον ἔξω

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ
Ὁ νεοέλληνας δείχνει μία εὐλαβικὴ προσήλωση σὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τοῦ λαϊκοῦ του πολιτισμοῦ. Καὶ ἂν πρὸ τῆς Ἁλώσεως καὶ τοῦ 1821 αὐτή του ἡ προσήλωσή τὸν ἐγλύτωσε, ἀφ’ ἑνὸς ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ ἀφανισμὸ πού θὰ ἐπέφερε ἡ δυτικὴ ἐπιρροὴ καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸν ἐβοήθησε νὰ βγεῖ πνευματικὰ ἀλώβητος ὑπὸ τὴν Ὀθωμανικὴ κυριαρχία, σήμερα ἡ ἴδια αὐτὴ προσήλωση ἐντός τῶν νέων δεδομένων παραγωγῆς καί ἐπιστήμης λειτουργεῖ ὡς ἱστορικὸ βαρίδι, μεταβάλλοντας τον ἀνεπαισθήτως σὲ ἁπλὸ χρηστικό ἐργαλεῖο τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς.

 Φυσικὰ δὲν παραγνωρίζουμε τὴν καλλιτεχνικὴ ἀξία τῶν παληῶν ἑλληνικῶν ταινιῶν, τοῦ ρεμπέτικου ἢ τοῦ λαϊκοῦ τραγουδιοῦ, οὔτε τῆς ζωγραφικῆς τοῦ Θεόφιλου. Οὔτε ἀγνοοῦμε τὴν σημασία τῶν Ἀπομνημονευμάτων τοῦ Μακρυγιάννη,  ἂν καὶ αὐτὰ τὰ ἀντιμετωπίζουμε μὲ μεγάλη καχυποψία ὅπως καὶ τὸν δημιουργό τους. Αὐτὸ πού προσπαθοῦμε νὰ τονίσουμε σὲ αὐτὲς τὶς γραμμὲς δὲν εἶναι μία καταδίκη τῆς λαϊκῆς ψυχῆς, τῆς τέχνης πού παράγει καὶ τοῦ πῶς αὐτὴ ἐκφράζεται, ἀλλὰ τὸ πόσο προβληματικὸ καὶ δυσοίωνο εἶναι τὸ μέλλον ἑνὸς λαοῦ ὅταν δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο πέραν αὐτῆς τῆς ἔκφρασης νὰ ἐπιδείξη. Δέν φτάνει πού εἴμαστε καταδικασμένοι νά εἰσάγουμε ὅλη τήν σύγχρονη τεχνολογία τῶν ΜΜΕ, ἀλλά καί ὅταν δέν ὑφιστάμεθα τήν ἄμεση προπαγάνδα τους, στήν καλύτερη τῶν περιπτώσεων τά χρησιμοποιοῦμε γιά νά ἀναδεύουμε τήν λαϊκή μας κουλτούρα. Εἶναι καί αὐτό μιά ἔμμεση προπαγάνδα παθητικότητος. Ἔργο ὅμως τοῦ λεγομένου πνευματικοῦ κόσμου πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀναγέννηση τοῦ λαϊκοῦ πνεύματος μὲ διεθνῆ, σύγχρονα ἐρεθίσματα. Διαφορετικά,  μπορεῖ ἡ « λαϊκὴ παράδοσή» μας νὰ μὴν σβήσει, νὰ γράφουμε τραγούδια γιά τόν στενό μας περίγυρο καὶ μυθιστορήματα γιά τίς ἀνθρώπινες σχέσεις, ἡ ἐκτός τῶν τειχῶν ἱστορική ἀδράνεια καί ἐξάρτησή μας  ὅμως θὰ παγιωθεῖ…Διότι, ἄλλο ἡ ἔκφραση τῆς ζωῆς καί ἄλλο ἡ προϋπόθεσή της.